Mark Timmermans blogtover Leren & ICT, Social Media en Internet

Afgelopen maandag kreeg ik een pakketje uit België. In het pakketje zat een “E-learning handboek voor leerkrachten”. Er zat geen begeleidend briefje bij dus vroeg me af waarom dit boek naar mij werd opgestuurd. Na een korte mail conversatie met de uitgever bleek dat ik het boek op 5 mei 2009 heb aangevraagd (waarschijnlijk n.a.v. een blog van Graham Attwell). Ik kan me niets meer herinneren. De uitgever gaf aan dat het langer heeft geduurd dan gedacht om het TACCLE boek te produceren en de belangstelling daarnaast was overweldigend.

Uit nieuwsgierigheid ben ik het boek gaan doorbladeren. In eerste instantie leek het mij een oud handboek (o.a. door de kleuren en de afbeelding van een oude computer op de kaft) maar de inhoud verraste mij. Het is actueel handboek en bevat waardevol informatie voor leerkrachten!

Enkele weken geleden heb ik het artikel “Onderwijs 2.0 heeft docent 2.0 nodig” gepubliceerd op Frankwatching.com. Ik heb veel reacties gekregen (via de blog, twitter en e-mail). Geïnteresseerden uit de onderwijsveld vinden het TPACK model bruikbaar. Techniek, didactiek en vakinhoud moeten niet als afzonderlijke kennisdomeinen gezien worden. Door de drie domeinen te combineren ontstaat nieuwe kennis die een docent of onderwijsontwikkelaar nodig heeft om zijn onderwijs te moderniseren.

Toch kwam regelmatig de discussie op gang dat het TPACK model niet de oplossing is. De visie van een onderwijsinstelling is belangrijker. Is dit zo?

Onlangs las ik bij één van mijn opdrachtgevers een artikel over ICT in het onderwijs. In dit artikel werd ingegaan op de mogelijkheden van een aantal tools zoals Second Life, de iPhone, de iPad en Twitter. Uiteindelijk kwam men tot de conclusie dat klassikaal onderwijs voorlopig de belangrijkste vorm van onderwijs zal blijven. Ik was verbaasd over hoe deze conclusie tot stand kwam. Er werd alleen gekeken naar een aantal tools en er was weinig aandacht voor vakinhoud en didactische kennis.

Binnen dit artikel beschrijf ik een andere benadering. Binnen deze benadering staan de tools niet centraal, maar de interactie van technologie, vakinhoud en didactiek. De docent staat hierbij centraal.

Februari 2010: De meeste studenten administraties zijn nog niet echt druk met de aanmeldingen voor het nieuwe studiejaar (2010-2011). Af en toe komt er een aanmelding binnen via Studielink. De bekende 1 oktober-telling,  lijkt nog ver weg.

Vorig jaar heb ik een aantal maanden bij een kleine hogeschool gewerkt (augustus tot oktober). Een periode waar ik de hectiek op een CSA afdeling van dichtbij heb mogen meemaken. Ik heb gemerkt dat hogescholen en universiteiten zich goed moeten voorbereiden op deze periode. Het voorjaar (nu dus!) is een uitermate geschikte periode hiervoor.

Mijn ervaringen van vorig jaar deel ik graag in dit artikel.

Ja, je kunt leren met behulp van Twitter. Het moet wel passen bij jouw leerstijl en je moet ook geïnteresseerd zijn in social media.

Twitter heeft een aantal mogelijkheden. Om te beginnen wordt je gedwongen een eenvoudige, to the point, berichten te plaatsen. Je moet dus eerst goed over de inhoud van een bericht nadenken alvorens hem te plaatsen.

Verder kan je door tweets geattendeerd worden op gebeurtenissen die passen bij jouw leeractiviteiten en je kunt tips geven en/of krijgen. Tevens is het mogelijk om (digitale) aantekeningen te volgen van (bijv.) congresbezoekers. Tot slot maakt Twitter  “vraag & antwoord” mogelijk.

In dit artikel geef ik een aantal voorbeelden uit mijn eigen praktijk.

ICT implementeren in een opleidingstraject wordt nog steeds als lastig ervaren. U leest dit regelmatig in mijn blog. Ik beschrijf in diverse artikelen de succesfactoren die helpen een implementatietraject succesvol te maken. De opleidingsvormgevers, docenten of trainers spelen hierbij ook een belangrijke rol. Wanneer zij niet willen meedoen heeft het project weinig kans van slagen. Veel docenten/trainers vinden het verbeteren van hun opleidingsproces met behulp van ICT lastig. ICT is vrij nieuw en ze zijn nog onervaren. Begeleiding lijkt noodzakelijk en ik wil ze hierbij helpen.

Het e-portfolio wordt de laatste jaren steeds vaker gebruikt binnen het onderwijs. Op sommige scholen heeft het e-portfolio de traditionele elektronische leeromgeving (ELO) voor een groot gedeelte vervangen.

Deze ontwikkeling is goed te verklaren. In mijn afstudeeronderzoek over ELO’s in 2008 beschrijf ik dat een ELO vaak groepsgericht is. Studenten kunnen terecht op een leeromgeving van een bepaald vak (zoals geschiedenis en aardrijkskunde). Binnen deze vakken wordt over het algemeen (nog) traditioneel lesgegeven. De laatste jaren zie je de opkomst van Competentie Gericht Onderwijs (CGO) en individuele leerroutes. Het individu (de leerling) komt steeds meer centraal te staan. Hierdoor blijkt de groepsgerichte ELO geen handig hulpmiddel meer te zijn. Het op een (individuele) leerling gerichte e-portfolio wel.

Maar wat is een e-portfolio nu precies? Hoe geef je jouw onderwijs vorm met behulp van een e-portfolio? Ik probeer dit in dit artikel verder uit te leggen.

Wanneer iets goed gaat dan hoef je dit niet te veranderen. Veel docenten en trainers hebben het idee dat het goed gaat met hun onderwijsproces. We hebben het toch altijd zo gedaan? Waarom nu ineens veranderen?

Vaak is dit de reden dat een implementatietraject niet lukt. Na een periode van onderzoeken, plannen maken, ontwikkelen en testen willen de eindgebruikers niet aan de slag gaan met het nieuwe product. De gebruikers (in dit geval de trainers en/of docenten) hebben het idee dat er geen veranderingen nodig zijn en zetten hun hakken in het zand.

Wat kan “social media” voor mijn onderwijs betekenen? Dit is iets wat veel onderwijsontwerpers zichzelf afvragen. Vooral jongeren zijn actief op het internet. Denk hierbij aan Hyves, Facebook en Twitter. “Social media” lijkt een ideale manier om jongeren te bereiken. Daarnaast is het ook een ideaal hulpmiddel binnen het onderwijsproces. Het kan het onderwijsproces efficiënter en effectiever maken. “Social media” kan het leren ondersteunen.

Binnen dit artikel ga ik kijken naar “social media” in het onderwijs. Wat is het? En hoe kan ik het gebruiken in mijn onderwijs?

Waar hoort e-learning binnen een bedrijf thuis? Ik denk dat e-learning een belangrijk onderdeel is van het kennismanagement binnen een organisatie. Kennismanagement is daaropvolgend weer een belangrijk onderdeel van het kwaliteitsmanagement.

Binnen een organisatie worden processen, diensten en producten constant geëvalueerd. Uit een evaluatie ontstaan verbeterpunten en een actieplan. Om dit actieplan goed te kunnen uitvoeren is kennis en informatie nodig. Kennismanagement speelt daarbij een belangrijke rol.

Ik probeer dit in het volgend artikel verder uit te leggen.