Mark Timmermans blogtover Leren & ICT, Social Media en Internet

Op 28 april geef ik op uitnodiging van “A New Spring” een themasessie van 2 uur over het TPACK framework binnen bedrijfsopleidingen. Technologische Pedagogical Content Knowledge (TPACK) beschrijft essentiële kennisdomeinen die een opleider nodig heeft voor de integratie van technologie in hun opleidingen. In het hart van het TPACK model zie je een complex samenspel tussen de drie primaire vormen van kennis namelijk vakkennis (CK), didactiek (PK) en Technologie (TK).

Afgelopen maandag kreeg ik een pakketje uit België. In het pakketje zat een “E-learning handboek voor leerkrachten”. Er zat geen begeleidend briefje bij dus vroeg me af waarom dit boek naar mij werd opgestuurd. Na een korte mail conversatie met de uitgever bleek dat ik het boek op 5 mei 2009 heb aangevraagd (waarschijnlijk n.a.v. een blog van Graham Attwell). Ik kan me niets meer herinneren. De uitgever gaf aan dat het langer heeft geduurd dan gedacht om het TACCLE boek te produceren en de belangstelling daarnaast was overweldigend.

Uit nieuwsgierigheid ben ik het boek gaan doorbladeren. In eerste instantie leek het mij een oud handboek (o.a. door de kleuren en de afbeelding van een oude computer op de kaft) maar de inhoud verraste mij. Het is actueel handboek en bevat waardevol informatie voor leerkrachten!

Enkele weken geleden heb ik het artikel “Onderwijs 2.0 heeft docent 2.0 nodig” gepubliceerd op Frankwatching.com. Ik heb veel reacties gekregen (via de blog, twitter en e-mail). Geïnteresseerden uit de onderwijsveld vinden het TPACK model bruikbaar. Techniek, didactiek en vakinhoud moeten niet als afzonderlijke kennisdomeinen gezien worden. Door de drie domeinen te combineren ontstaat nieuwe kennis die een docent of onderwijsontwikkelaar nodig heeft om zijn onderwijs te moderniseren.

Toch kwam regelmatig de discussie op gang dat het TPACK model niet de oplossing is. De visie van een onderwijsinstelling is belangrijker. Is dit zo?

Onlangs las ik bij één van mijn opdrachtgevers een artikel over ICT in het onderwijs. In dit artikel werd ingegaan op de mogelijkheden van een aantal tools zoals Second Life, de iPhone, de iPad en Twitter. Uiteindelijk kwam men tot de conclusie dat klassikaal onderwijs voorlopig de belangrijkste vorm van onderwijs zal blijven. Ik was verbaasd over hoe deze conclusie tot stand kwam. Er werd alleen gekeken naar een aantal tools en er was weinig aandacht voor vakinhoud en didactische kennis.

Binnen dit artikel beschrijf ik een andere benadering. Binnen deze benadering staan de tools niet centraal, maar de interactie van technologie, vakinhoud en didactiek. De docent staat hierbij centraal.

ICT implementeren in een opleidingstraject wordt nog steeds als lastig ervaren. U leest dit regelmatig in mijn blog. Ik beschrijf in diverse artikelen de succesfactoren die helpen een implementatietraject succesvol te maken. De opleidingsvormgevers, docenten of trainers spelen hierbij ook een belangrijke rol. Wanneer zij niet willen meedoen heeft het project weinig kans van slagen. Veel docenten/trainers vinden het verbeteren van hun opleidingsproces met behulp van ICT lastig. ICT is vrij nieuw en ze zijn nog onervaren. Begeleiding lijkt noodzakelijk en ik wil ze hierbij helpen.

Het onderwijs wordt beïnvloed door vele omgevingsfactoren.  Denk hierbij aan technologische ontwikkelingen, de vergrijzing, de (multiculturele) samenstelling van de bevolking, de beslissingen van de regering en de economische crisis. Binnen dit artikel ga ik kijken naar de invloeden van technologische ontwikkelingen op het werk van de opleider, onderwijzer en de trainer. Hoe ziet het samenspel tussen vakkennis, didactiek en technologie er uit en in welke context speelt dit allemaal af?